W ostatnich latach coraz więcej badań analizuje przebieg ciąży u kobiet z endometriozą. W maju 2026 roku ukazała się ważna publikacja, która rzuca nowe światło na ryzyko wystąpienia wad wrodzonych u potomstwa kobiet chorujących na endometriozę.

Na czym polegało badanie?

Naukowcy przeanalizowali dane dotyczące ponad 1,46 miliona porodów w Ontario w Kanadzie. Wśród nich znalazło się ponad 33 tysiące porodów u kobiet z rozpoznaną endometriozą.

Co wykazano?

Wady wrodzone rozpoznano u:

• 6,3% dzieci urodzonych przez kobiety z endometriozą,
• 5,4% dzieci urodzonych przez kobiety bez endometriozy.

Po uwzględnieniu innych czynników badacze stwierdzili, że endometrioza wiązała się z około 16% wyższym ryzykiem względnym wystąpienia dowolnej wady wrodzonej u dziecka.

Ważne jest jednak właściwe zrozumienie tych liczb. Różnica między grupami wyniosła około 0,9 punktu procentowego. Oznacza to, że u zdecydowanej większości dzieci, również tych urodzonych przez kobiety z endometriozą, nie stwierdzano wad wrodzonych.

Jakich wad dotyczyło zwiększone ryzyko?

Badanie wykazało związek endometriozy z częstszym występowaniem niektórych grup wad wrodzonych, w tym wad:

• układu sercowo-naczyniowego,
• układu pokarmowego,
• narządów płciowych.

Wśród konkretnych rozpoznań autorzy wskazali zwiększone ryzyko m.in. zwężenia tętnicy płucnej, rozszczepu podniebienia, spodziectwa i wnętrostwa.

Należy jednak podkreślić, że są to obserwacje dotyczące całych populacji. Nie pozwalają one przewidzieć, czy u konkretnego dziecka dana wada wystąpi.

Czy leczenie niepłodności tłumaczy to ryzyko?

Kobiety z endometriozą częściej doświadczają trudności z zajściem w ciążę i częściej korzystają z metod leczenia niepłodności, w tym zapłodnienia pozaustrojowego.

W badaniu sprawdzono, czy to właśnie leczenie niepłodności odpowiada za obserwowane zwiększone ryzyko. Okazało się, że procedury IVF/ICSI wyjaśniały około 11% tej zależności. Innymi słowy: mogą mieć pewne znaczenie, ale nie tłumaczą większości obserwowanego związku.

Sama niepłodność oraz leczenie takie jak indukcja owulacji czy inseminacja nie wykazały istotnego wpływu pośredniczącego na ryzyko wad wrodzonych.

Dlaczego endometrioza mogłaby mieć znaczenie?

To badanie nie pozwala odpowiedzieć, dlaczego zaobserwowano taką zależność. Autorzy wskazują kilka możliwych mechanizmów wzrostu ryzyka wad wrodzonych u potomstwa kobiet z endometriozą:

• przewlekły stan zapalny,
• stres oksydacyjny,
• czynniki genetyczne i epigenetyczne,
• wpływ środowiska hormonalnego i immunologicznego.

Co to oznacza dla pacjentek?

Rozpoznanie endometriozy nie oznacza, że ciąża będzie przebiegała nieprawidłowo ani że dziecko urodzi się z wadą wrodzoną. Większość ciąż u kobiet z endometriozą kończy się urodzeniem zdrowego dziecka.

Wyniki wskazują raczej na potrzebę:

• świadomego planowania ciąży

• dobrej kontroli choroby

• odpowiedniej opieki przedkoncepcyjnej i prenatalnej.

Pacjentki z endometriozą mogą wymagać indywidualnego podejścia, zwłaszcza jeśli występują:

• trudności z zajściem w ciążę

• wcześniejsze leczenie operacyjne

• choroby współistniejące

• ciąża po procedurach wspomaganego rozrodu.

Warto omówić z ginekologiem plan przygotowań do ciąży jeszcze przed rozpoczęciem starań.

Najważniejszy wniosek praktyczny płynący z tej pracy jest taki, że endometrioza może wiązać się z niewielkim wzrostem ryzyka wad wrodzonych u potomstwa, ale ryzyko bezwzględne pozostaje niskie.

Kluczowe znaczenie ma indywidualnie dostosowana opieka przedkoncepcyjna i w trakcie ciąży oraz odpowiednia diagnostyka prenatalna.

Źródło: link