Podstawą nieinwazyjnej diagnostyki endometriozy jest badanie USG dopochwowe, poprzedzone dokładnym wywiadem i badaniem fizykalnym. Żadne markery laboratoryjne nie znajdują w niej zastosowania. Jakość badania USG zależy w dużej mierze od doświadczenia lekarza. Rezonans magnetyczny i kolonoskopię stosuje się w wybranych przypadkach. Ostatecznym potwierdzeniem rozpoznania jest wynik badania histopatologicznego materiału pobranego podczas zabiegu. Opóźnienie rozpoznania endometriozy bywa wieloletnie, dlatego warto zgłaszać objawy wcześnie.

Rozpoznanie endometriozy często następuje bardzo późno. Niekiedy od wystąpienia objawów choroby do rozpoznania mija nawet kilkanaście lat.

Z powodu tak dużego opóźnienia w postawieniu rozpoznania kobiety z endometriozą przez długi czas nie są objęte właściwą opieką ani leczeniem i w wielu przypadkach cierpią, nie znajdując zrozumienia i oparcia w społeczeństwie ani w rodzinie.

Wywiad i badanie fizykalne

Endometriozę można podejrzewać już po dokładnym zebraniu wywiadu, zwłaszcza w przypadku kobiet zgłaszających objawy bólowe współistniejące z niepłodnością. Diagnostyka w kierunku endometriozy powinna być wdrożona w przypadku występowania choćby jednego z objawów, jak bolesne miesiączki, ból brzucha niezwiązany z cyklem miesiączkowym, ból przy współżyciu lub niepłodność.

Niezbędnym elementem diagnostyki jest przeprowadzenie badania fizykalnego, obejmującego zarówno badanie miednicy mniejszej, jak i palpację brzucha.

USG dopochwowe w diagnostyce endometriozy

Potwierdzoną użyteczność w diagnostyce endometriozy ma nieinwazyjne badanie USG dopochwowe, szczególnie w przypadku występowania torbieli endometrialnych jajników, adenomiozy oraz u kobiet z ogniskami endometriozy głębokiej odbytnicy i esicy.

Należy jednak pamiętać, że jakość tego badania związana jest w dużej mierze z umiejętnościami i doświadczeniem lekarza badającego. Z tego względu rekomenduje się wykonywanie badania USG dopochwowego w diagnostyce endometriozy końcowego odcinka jelita jedynie przez lekarzy mających doświadczenie w opiece nad pacjentkami z endometriozą.

Pozostałe badania obrazowe

Pozostałe badania obrazowe, jak. np. rezonans magnetyczny czy kolonoskopia, powinny być wykorzystywane jedynie w specyficznych przypadkach, jeśli na podstawie objawów i badania przedmiotowego podejrzewamy endometriozę głęboką oraz jako przygotowanie do zabiegu operacji endometriozy.

Potwierdzeniem rozpoznania endometriozy jest także wizualna ocena obrazu jamy otrzewnej w trakcie zabiegu operacyjnego (najczęściej w trakcie laparoskopii), jednak interwencje zabiegowe powinny być przeprowadzane wyłącznie w celu leczenia, a nie diagnostyki choroby.

Czy markery laboratoryjne są przydatne?

Żadne markery laboratoryjne nie znajdują zastosowania w diagnostyce endometriozy.

Ostatecznym potwierdzeniem rozpoznania endometriozy jest wynik badania histopatologicznego materiału pobranego w czasie operacji.