„Z badaniem piersi najlepiej poczekać, aż skończysz karmić” - taką radę wciąż słyszy wiele mam. Tymczasem laktacja nie jest przeciwwskazaniem do USG piersi. Badanie USG piersi można bezpiecznie wykonać podczas karmienia piersią, a przy niepokojących objawach nie należy go odkładać. Opieka nad dzieckiem pochłania dużo uwagi, ale zdrowie mamy jest równie ważne. Warto wiedzieć, kiedy zgłosić się do lekarza i jak przygotować się do wizyty.
Czy USG piersi jest bezpieczne podczas karmienia?
Tak. Badanie USG wykorzystuje fale ultradźwiękowe, a nie promieniowanie jonizujące. USG piersi nie wpływa na jakość pokarmu i nie wymaga przerwania laktacji. Po badaniu można od razu przystawić dziecko do piersi. Nie trzeba odciągać i wylewać mleka ani zachowywać odstępu między badaniem a karmieniem.
Czy laktacja utrudnia ocenę piersi?
Podczas karmienia tkanka gruczołowa intensywnie pracuje. Zwiększa się jej ukrwienie, przewody mleczne mogą być poszerzone, a wygląd piersi w USG różni się od obrazu poza laktacją. To naturalne zmiany, które lekarz uwzględnia podczas interpretacji badania. Nie oznaczają jednak, że USG jest niewiarygodne lub nie ma sensu go wykonywać.
Warto wybrać lekarza mającego doświadczenie w diagnostyce USG piersi u kobiet karmiących. USG pomaga ocenić charakter wyczuwalnej zmiany, rozpoznać torbiel mleczną lub sprawdzić, czy w przebiegu zapalenia piersi nie powstał ropień. Jeśli sam obraz ultrasonograficzny piersi nie daje pełnej odpowiedzi, lekarz może zalecić dalszą diagnostykę zmian w piersiach.
Kiedy nie należy odkładać badania USG piersi?
Badania USG piersi wymaga każdy nowy guzek piersi, zwłaszcza taki, który utrzymuje się po karmieniu, rośnie lub pojawia się stale w tym samym miejscu. Nie warto samodzielnie zakładać, że każde zgrubienie jest związane wyłącznie z zaleganiem pokarmu. Większość zmian w okresie laktacji ma łagodny charakter, ale rozpoznanie powinno wynikać z oceny lekarskiej.
Wskazaniem do badania USG piersi jest także nowe wciągnięcie brodawki, zmiana skóry lub kształtu piersi, powiększony węzeł pod pachą albo samoistny, szczególnie jednostronny i utrzymujący się krwisty wyciek z piersi. Konsultacji lekarskiej wymagają także ból, zaczerwienienie i obrzęk piersi, które nie ustępują mimo leczenia. Gorączka, dreszcze, szybko narastające dolegliwości bólowe piersi lub pogorszenie samopoczucia są wskazaniem do pilnego kontaktu z lekarzem.
Jak często wykonywać kontrolne USG piersi?
W standardach Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego opublikowanych w 2012 roku rekomendowane jest profilaktyczne USG piersi co 12 miesięcy u kobiet od 30. roku życia. Warto jednak odróżnić tę konkretną publikację od uniwersalnego planu badań dla każdej pacjentki. Częstotliwość kontroli i wybór metody obrazowania piersi powinny uwzględniać wiek, wcześniejsze wyniki, obciążenia rodzinne oraz indywidualne ryzyko zachorowania na raka piersi.
USG piersi można wykonywać także u młodszych kobiet, już od 20. roku życia.
Karmienie zmniejsza ryzyko raka piersi, ale go nie wyklucza
Karmienie piersią wiąże się z niższym ryzykiem zachorowania na raka piersi, a efekt ochronny zwykle zwiększa się wraz z łącznym czasem karmienia. Nie daje jednak całkowitej ochrony. Niepokojące objawy wymagają oceny niezależnie od tego, czy karmisz od kilku tygodni, kilku miesięcy czy ponad roku.
Warto znać wygląd i strukturę swoich piersi oraz zwracać uwagę na nowe zmiany w piersiach. Samobadanie nie zastępuje jednak badań obrazowych ani konsultacji lekarskiej. Również prawidłowy wynik wcześniejszego USG nie powinien być powodem do ignorowania nowego, utrzymującego się objawu.
Jak przygotować się do USG piersi?
Badanie USG piersi nie wymaga bycia na czczo ani specjalnych przygotowań. Jeśli masz taką możliwość, nakarm dziecko lub odciągnij pokarm zgodnie ze swoim zwykłym rytmem przed wizytą. Może to zmniejszyć napięcie piersi i poprawić komfort badania. Nie jest jednak warunkiem wykonania USG. Brak możliwości wcześniejszego karmienia nie oznacza konieczności przełożenia terminu badania USG.
Zabierz ze sobą poprzednie wyniki oraz zdjęcia badań piersi. Poinformuj lekarza, jak długo karmisz, kiedy pojawiły się dolegliwości i czy w rodzinie występowały nowotwory piersi lub jajnika. Jeśli wyczuwasz konkretną zmianę w piersi, wskaż jej miejsce, nawet gdy w dniu wizyty jest mniej wyraźna.
Zadbaj o siebie także w czasie laktacji
Nie musisz wybierać między karmieniem a diagnostyką piersi. Jeżeli potrzebne będą mammografia lub biopsja guzka w piersi, samo karmienie zwykle nie wyklucza ich wykonania - dalsze postępowanie ustala lekarz. Najważniejsze, by nie odkładać oceny niepokojących zmian w piersiach do czasu odstawienia dziecka od piersi.
Kluczowe wnioski
- USG piersi można wykonywać w trakcie karmienia piersią
- Przed badaniem USG piersi w trakcie laktacji warto nakarmić dziecko przed badaniem lub odciągnąć pokarm
- Każda niepokojąca zmiana w piersi w trakcie laktacji wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.
Zapisz się na badanie USG piersi w SonoFem
W SonoFem badanie USG piersi wykonuje doświadczony specjalista onkolog, dr Krzysztof Jacko.
Aby umówić się na badanie USG piersi w SonoFem w Warszawie zadzwoń pod numer 515 09 09 00 lub zapisz się na badanie USG piersi online.
Źródło: Jakubowski W i wsp. Standardy badań ultrasonograficznych Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego - aktualizacja. Badanie sonomammograficzne. „Journal of Ultrasonography”, 2012; 12: 245–261.
