Skala ENZIAN – co oznacza w opisie endometriozy?

02 sty 2026

Endometrioza nie jest jednorodną chorobą. Może obejmować powierzchowne ogniska na otrzewnej, torbiele endometrialne jajników, zrosty oraz endometriozę głęboką, która zajmuje różne struktury miednicy.

Z tego powodu stworzono system ENZIAN, który pozwala precyzyjnie i w sposób powtarzalny opisać lokalizację oraz rozległość zmian, zarówno w diagnostyce obrazowej (USG/rezonans magnetyczny), jak i w opisie śródoperacyjnym.

Co obejmuje skala ENZIAN, którą umieszczamy na opisach badań USG endometriozy?

System porządkuje opis endometriozy w kilku modułach:

  • P (Peritoneum): opis rozległości zmian na otrzewnej (najbardziej wiarygodnie ocenianych podczas operacji)
  • O (Ovaries): ocena torbieli endometrialnych jajnika
  • T (Tubes/adhesions): ocena zrostów oraz ruchomości przydatków
  • A/B/C (Deep endometriosis): lokalizacja i wielkość ognisk endometriozy głębokiej w poszczególnych kompartmentach miednicy mniejszej
  • F (Further locations): zajęcie innych narządów/obszarów, np. pęcherza moczowego, moczowodu, innych odcinków jelita oraz podejrzenie adenomiozy.

Dlaczego potrzebna jest taka klasyfikacja?

ENZIAN tworzy wspólny „język” dla ginekologów, chirurgów i radiologów.

W praktyce pomaga:

  • lepiej planować leczenie (zachowawcze vs operacyjne) i zakres zabiegu
  • ocenić potencjalną złożoność operacji oraz potrzebę współpracy wielospecjalistycznej
  • ujednolicić opisy w dokumentacji medycznej
  • porównywać wyniki leczenia między ośrodkami.

Żródło: Keckstein J. i wsp. The #Enzian classification: A comprehensive non-invasive and surgical description system for endometriosis. Acta Obstet Gynecol Scand. 2021;100:1165–1175.

Autor artykułu:

Paweł Mikulski

dr

Autor artykułu:

Iryna Nitefor

dr

Autor artykułu:

Olga Jakubiak

dr

Autor artykułu:

Joanna Jacko

dr n. med.

Autor artykułu:

Magdalena Biela

dr n. med. i n. o zdr.

Autor artykułu:

Anita Hamela-Olkowska

dr n. med.

Mogą Cię zainteresować