Dodatni wynik testu HPV może budzić niepokój, ale warto wiedzieć jedno: obecność wirusa HPV nie oznacza raka szyjki macicy. Oznacza natomiast, że w materiale pobranym z szyjki macicy wykryto DNA wirusa brodawczaka ludzkiego, który, w zależności od typu, może wiązać się z różnym ryzykiem rozwoju zmian przednowotworowych.

Najważniejsze jest spokojne, uporządkowane postępowanie: interpretacja wyniku przez lekarza, ocena typu HPV, analiza cytologii oraz ustalenie planu dalszej kontroli lub diagnostyki.

Czym jest HPV?

HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, to bardzo powszechny wirus przenoszony głównie drogą kontaktów seksualnych. Szacuje się, że większość aktywnych seksualnie osób zetknie się z nim w ciągu życia.

Wiele infekcji HPV przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie dzięki pracy układu odpornościowego. Problemem są przede wszystkim typy wysokiego ryzyka onkologicznego, które przy utrzymującej się infekcji mogą prowadzić do zmian w komórkach szyjki macicy.

Do najważniejszych typów wysokiego ryzyka należą m.in. HPV 16 i HPV 18, ale istnieją również inne typy wysokoonkogenne.

Czy dodatni wynik HPV oznacza raka szyjki macicy?

Nie. Dodatni wynik HPV nie jest rozpoznaniem raka.

Oznacza jedynie, że wykryto obecność wirusa, który u części kobiet może zwiększać ryzyko rozwoju zmian przednowotworowych szyjki macicy. Proces ten zwykle trwa wiele lat, dlatego regularna diagnostyka pozwala wykrywać nieprawidłowości na wczesnym etapie, zanim rozwinie się choroba nowotworowa.

Dlatego dodatni wynik HPV należy traktować jako sygnał do dalszej oceny, a nie powód do paniki.

Co zrobić po otrzymaniu dodatniego wyniku HPV?

1. Nie odkładaj konsultacji ginekologicznej

Pierwszym krokiem powinna być konsultacja z ginekologiem. Lekarz oceni wynik w szerszym kontekście, ponieważ sam dodatni test HPV nie wystarcza do podjęcia decyzji o dalszym postępowaniu.

Znaczenie mają przede wszystkim:

• typ wykrytego wirusa HPV,
• wynik cytologii klasycznej lub cytologii płynnej LBC,
• wiek pacjentki,
• wcześniejsze wyniki badań,
• obraz szyjki macicy w badaniu ginekologicznym,
• ewentualne wcześniejsze leczenie zmian szyjki macicy.

2. Sprawdź, jaki typ HPV został wykryty

Nie każdy typ HPV wiąże się z takim samym ryzykiem. Szczególną uwagę zwraca się na obecność typów HPV 16 i HPV 18, ponieważ są one najczęściej związane z rozwojem zmian przednowotworowych i raka szyjki macicy.

Jeśli wynik wskazuje na obecność HPV wysokiego ryzyka, lekarz może zalecić dokładniejszą diagnostykę, np. kolposkopię szyjki macicy.

3. Oceń wynik cytologii

Bardzo ważne jest zestawienie wyniku HPV z wynikiem cytologii. Cytologia pozwala ocenić, czy w komórkach szyjki macicy są już obecne nieprawidłowości.

Nieprawidłowa cytologia w połączeniu z dodatnim HPV może wymagać dalszej diagnostyki, najczęściej kolposkopii.

Kiedy potrzebna jest kolposkopia?

Kolposkopia to badanie szyjki macicy wykonywane w powiększeniu, które pozwala lekarzowi dokładniej ocenić nabłonek szyjki oraz, w razie potrzeby, pobrać wycinki do badania histopatologicznego.

Kolposkopia może być zalecona m.in. w przypadku:

• wykrycia HPV 16 lub HPV 18,
• dodatniego HPV wysokiego ryzyka i nieprawidłowej cytologii,
• utrzymującej się infekcji HPV,
• niepokojącego obrazu szyjki macicy,
• wcześniejszych nieprawidłowych wyników badań.

Decyzję o kolposkopii zawsze podejmuje lekarz na podstawie pełnego obrazu klinicznego.

Czy HPV trzeba leczyć?

Nie leczymy samego wyniku HPV ani samej obecności wirusa. W większości przypadków organizm może sam wyeliminować infekcję.

Leczenia wymagają natomiast zmiany wywołane przez HPV, jeśli zostaną wykryte w cytologii, kolposkopii lub badaniu histopatologicznym. Dlatego tak ważne jest monitorowanie sytuacji i wykonywanie badań kontrolnych zgodnie z zaleceniami lekarza.

Czego nie robić po dodatnim wyniku HPV?

Po otrzymaniu dodatniego wyniku warto unikać przypadkowych decyzji i niepotrzebnej paniki. Nie należy:

• samodzielnie interpretować wyniku bez konsultacji,
• wykonywać wielu dodatkowych badań bez konkretnego planu,
• rozpoczynać niesprawdzonych terapii „na HPV”,
• odkładać wizyty ginekologicznej,
• zakładać, że dodatni wynik oznacza raka.

Najbezpieczniejsze postępowanie to konsultacja z lekarzem ginekologiem i ustalenie indywidualnego planu kontroli.

Czy partner również powinien się zbadać?

HPV jest wirusem przenoszonym drogą kontaktów seksualnych, dlatego temat partnera często budzi pytania. U mężczyzn rutynowe testowanie w kierunku HPV nie zawsze jest standardowo wykonywane, a postępowanie zależy od objawów, historii chorób oraz indywidualnej sytuacji.

Warto omówić tę kwestię z lekarzem. Należy też pamiętać, że zakażenie HPV może utrzymywać się bezobjawowo przez długi czas, dlatego dodatni wynik nie pozwala jednoznacznie określić, kiedy doszło do zakażenia.

Podsumowanie

Dodatni wynik testu HPV to informacja, której nie należy ignorować, ale też nie należy traktować jej jako rozpoznania choroby nowotworowej. Najważniejsze jest ustalenie, jaki typ wirusa wykryto, jaki jest wynik cytologii i czy potrzebna jest dalsza diagnostyka.

Wczesna i właściwie zaplanowana kontrola pozwala wykrywać ewentualne zmiany na etapie, na którym można skutecznie im zapobiegać lub je leczyć.

Masz dodatni wynik HPV? Umów konsultację ginekologiczną w naszym centrum medycznym w Warszawie. Pomożemy Ci zinterpretować wynik, ocenić ryzyko i ustalić dalszy plan postępowania. Jeśli będzie potrzeba, w SonoFem wykonujemy kolposkopię szyjki macicy z biopsją szyjki macicy, a także elektrokonizację szyjki macicy (LEEP).